1971 yılında Stanford Üniversitesi’nde yapılan ve psikoloji tarihine geçen ünlü Stanford Hapishane Deneyi, insanların bulundukları ortamların kişiliklerini nasıl etkileyebileceğini araştırıyordu. Gönüllü öğrenciler, rastgele “gardiyan” ya da “mahkum” rollerine atanmış ve Stanford’un bodrum katında geçici bir hapishane ortamı oluşturulmuştu. Ancak bu deney hızla kontrolden çıktı.

Gardiyan rolündeki öğrenciler, güçlerini acımasızca kullanmaya başladılar; mahkumlar ise gerçek bir tutuklu gibi itaatkar, hatta travmatik tepkiler vermeye başladı. Gardiyanlar, mahkumlara eziyet etmekten zevk alır hale geldi ve onları küçük düşürme yöntemleri geliştirdiler.

Bu durum, bazı mahkumların o kadar travmatize olmasına yol açtı ki, deneyi yarıda bırakmak zorunda kaldılar.

Deney, iki hafta sürecek şekilde planlanmıştı ama sadece altı gün sonra psikolog Philip Zimbardo tarafından durduruldu. Stanford Hapishane Deneyi, güç ve otoritenin kötüye kullanımının insan doğasındaki karanlık tarafları nasıl açığa çıkarabileceğini gösteren çarpıcı bir örnek olarak, psikoloji literatüründe ders niteliğinde bir vaka olarak yerini aldı.

Markanızın hikâyesini birlikte anlatalım mı? Anecdote Collab →